บทเพลงแห่งเยาว์วัยและบทเพลงแห่งวันวาน

“Songs of Innocence and of Experience” คือกระจกวิเศษสองบานที่วิลเลียม เบลค ได้ส่องใจมนุษย์ให้เห็นถึงสองภาวะ ความไร้เดียงสาดุจแสงอรุณของวิญญาณอันผุดผ่อง และความชอกช้ำแห่งประสบการณ์ที่กัดกร่อนหัวใจดั่งเงายามอัสดง
ในบทเพลงแห่งเยาว์วัย หรือ "Songs of Innocence” เสียงกวีดุจเด็กน้อยผู้เปล่งถ้อยคำด้วยใจเปี่ยมแสงสว่าง แฝงไว้ด้วยความเรียบง่ายที่งามจับใจ เด็กเลี้ยงแกะในทุ่งหญ้าเขียวสด รอยยิ้มของแม่ผู้กอดลูกในอ้อมแขนแห่งรัก และเทพเจ้าผู้เป็นพ่อแห่งทุกสรรพชีวิต โลกของความไร้เดียงสา คือโลกที่ยังไม่ถูกทำลายด้วยเขี้ยวเล็บของโลกีย์ ชีวิตในบทเพลงเหล่านี้เปล่งประกายด้วยความเชื่อ ศรัทธา และความไว้วางใจต่อจักรวาล
แต่เมื่อเราก้าวเข้าสู่บทเพลงแห่งวันวาน “Songs of Experience” โลกแปรเปลี่ยนเป็นเงามืด ทุกบทกวีคือเสียงร่ำไห้ของผู้ถูกเหยียบย่ำ เด็กทำงานในเหมือง มารดาผู้สูญเสีย ดอกไม้ที่ถูกเหยียบย่ำ ภาพพระเจ้าอันงามสง่าถูกแทนด้วยพระเจ้าแห่งความเย็นชาและการพิพากษา เสียงกวีไม่ใช่เสียงเด็กอีกต่อไป หากเป็นเสียงของผู้เคยรู้แสง และบัดนี้จ้องมองเงาอย่างรู้เท่าทัน
บทกวีทุกบทเหมือนแก้วน้ำที่สะท้อนดวงดาว ใสบริสุทธิ์ในยามหนึ่ง ขุ่นมัวด้วยเงาในอีกยามหนึ่ง แต่ไม่เคยไร้ประกายแห่งความหมาย เบลคมองโลกด้วยดวงตาของผู้ฝัน แต่ฝันของเขามีรากฝังในความจริง เขาร้อยเรียงภาวะทั้งสองไว้ด้วยภาษาสั้น กระชับ แต่เปี่ยมด้วยพลัง ท่วงทำนองในบทกวีของเขาไม่ใช่เพียงเสียงแต่คือวิญญาณ
นี่คือบทเพลงแห่งชีวิต
เพลงแห่งความหวังและความสูญเสีย
เพลงของดอกไม้และหนาม
เพลงแห่งความเชื่อและความสงสัย
เสียงของมนุษย์ผู้เปลือยเปล่าเบื้องหน้าจักรวาล