สารัตถะแห่งห้วงชีวา (The Wisdom of Life)

ในโลกที่มนุษย์เรายังคงไขว่คว้าหาความสุข ดุจนักเดินทางกลางทะเลที่ไล่ตามเส้นขอบฟ้า สารัตถะแห่งห้วงชีวา หรือ The Wisdom of Life คือเข็มทิศอันคมชัดจากอาเธอร์ โชเปนเฮาเออร์ นักปราชญ์ผู้ยอมรับความจริงของชีวิตด้วยดวงใจอันกล้าหาญ ผู้เปลือยความลวงของโลกออกจนหมดสิ้น เพื่อให้เรามองเห็นธรรมชาติของการดำรงอยู่ตามที่มันเป็น ไม่ใช่ตามที่เราปรารถนาให้มันเป็น
หนังสือเล่มนี้มิใช่คู่มือแห่งความสุข หากคือสิ่งที่ชี้ให้เราเห็นกลไกของ "ชีวิต" ด้วยสายตาที่ไม่หวาดกลัวต่อความจริง โชเปนเฮาเออร์มิได้สอนให้เราดิ้นรนเพื่อความสุข แต่สอนให้เราเลือกวิถีแห่งปัญญา วิถีของผู้เข้าใจว่า ความสุขนั้นเปราะบางและชั่วครู่ ขณะที่ความสงบเกิดขึ้นได้จากการรู้จักตนเอง การจัดวางตนในโลกและการยอมรับข้อจำกัดของการมีชีวิต
ใน The Wisdom of Life เขาเสนอว่า ความสุขของมนุษย์มีรากอยู่ในสามประการคือ สิ่งที่เราเป็น, สิ่งที่เรามี, และ สิ่งที่เราปรากฏต่อผู้อื่น สามเสาหลักนี้คือกรอบที่ทุกชีวิตต้องเดินอยู่ภายใต้มัน แต่ความผิดพลาดของมนุษย์บ่อยครั้งอยู่ที่การให้คุณค่ากับสิ่งภายนอกมากกว่าคุณค่าภายใน การตามหาความสุขจาก "ภาพลักษณ์" มากกว่า "ตัวตน" ตามหาจาก "ทรัพย์สมบัติ" มากกว่า "ความสงบแห่งจิตใจ"
โชเปนเฮาเออร์จึงนำเราเดินย้อนกลับสู่ความเรียบง่าย เขาชี้ให้เห็นว่าคุณภาพของชีวิตที่ดีนั้น ไม่ได้เกิดจากสิ่งที่เราครอบครอง แต่จากความสามารถของจิตในความพอใจ มองเห็นความงามอันเงียบงามของโลก และอยู่กับปัจจุบันอย่างไม่ถูกเผาไหม้ด้วยความอยากหรือความกลัว
เสียงของเขาอาจเย็นเฉียบ แต่ก็เต็มไปด้วยความเมตตาลึกซึ้ง เมตตาที่เกิดจากการตระหนักว่า มนุษย์ทุกคนต่างถูกขับเคลื่อนด้วยเจตจำนงและความปรารถนาเดียวกัน คือความปรารถนาที่มักนำไปสู่ความเจ็บปวดมากกว่าความสุข เขาจึงเชิญให้เราก้าวออกจากการวิ่งไล่ตามสิ่งที่ไม่มีวันได้มาอย่างสมบูรณ์ และหันมาสร้างชีวิตภายในที่มั่นคงกว่า
The Wisdom of Life จึงเปรียบเหมือนแสงสว่างอันสงบนิ่งท่ามกลางความวุ่นวายของมนุษย์ยุคใหม่ แสงสว่างที่มิได้สาดส่องเพื่อเร่งให้เราวิ่งไปข้างหน้า แต่เพื่อให้เราหยุดและมองดูชีวิตของตนด้วยความชัดเจนราวได้เห็นใบหน้าที่แท้จริงของตนในกระจกครั้งแรก
หนังสือเล่มนี้เป็นคำเชิญชวนให้เราเรียนรู้ศิลปะของการอยู่ร่วมกับโลกอย่างไม่ถูกกลืน เป็นคู่สนทนาเงียบงันของผู้แสวงหาปัญญา เป็นเครื่องเตือนว่าความสุขมิใช่จุดหมาย แต่คือผลพลอยได้จากจิตใจที่รู้จักความสมดุล "จะเป็นสุขหรือไม่ หาได้ขึ้นอยู่กับโลก หากขึ้นอยู่กับว่าเราจะมองโลกอย่างไร"

รวีร์ วรกิตติกุล
ผู้แปล