ครูไหวใจร้าย

ภาพของ 'ครูไหวใจร้าย' หรือครูคนใดก็ตามที่ถูกต่อท้าย ชื่อด้วยคำว่า 'ใจร้าย' อาจหาได้ยากในยุคสมัยที่ระบบการศึกษาพัฒนามาถึงปัจจุบัน แต่เรื่องที่จะปรากฏต่อไปนี้เคยเกิดขึ้นแก่เด็กหลายคน แม้เหตุการณ์จะไม่เหมือนกันทุกแง่มุมก็ตาม

ผู้อ่านที่ผ่านวัยเด็กมานานจนมีลูกมีหลานไปแล้ว เรื่องนี้อาจทำให้ย้อนระลึกถึงความหลัง คิดถึงครูบางคนที่เข้มงวดกวดขัน ซึ่งบางทีก็ไม่เข้าท่าในสายตาของเด็ก ทว่า เมื่อเวลาผ่านพ้นมานานหลายสิบปี จนถึงบัดนี้ความรู้สึกในวัยเด็ก อาจเปลี่ยนไปกลายเป็นนึกรักครูที่เข้มงวดคนนั้นขึ้นมาก็ได้

และสำหรับคนในยุคนี้ที่ไม่มีโอกาสพบความตื่นเต้น (เพราะคงไม่มีครูคนไหนดุและเอาจริงเอาจังดังเช่นในยุค ก่อน) ก็อาจบอกตัวเองว่า 'โชคดีที่ไม่ได้เกิดในยุคนั้น' แต่หากมองในอีกมุมหนึ่งแล้ว น่าจะพูดได้ว่า 'เสียดายที่พลาดเหตุการณ์สำคัญไป'

อย่างไรก็ตาม เรื่องราวของ 'ครูไหวใจร้าย' และตัวละครอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง คงจะช่วยให้ผู้อ่านระลึกนึกถึง 'สิ่งดีๆ ' ได้บ้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่เติบใหญ่ได้ดิบได้ดีจากการเคี่ยวเข็ญของครูผู้เข้มงวด ซึ่งบางทีอาจจะหาไม่ได้ในยุคนี้

ใน พ.ศ. ๒๕๔๕ เรื่อง 'ครูไหวใจร้าย' มีอายุครบ ๓๘ ปี เรื่องราวต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ 'ครู' และ 'เด็ก' ได้เปลี่ยนแปลงไปเกือบหมดสิ้น คนอย่างครูไหวอาจกลายเป็นตำนานที่ตามหาไม่เจออีกแล้ว เมื่อถึงยุคที่ระบบการเรียนการสอนในเมืองไทยจำลองรูปแบบตะวันตกมาไว้เต็มคราบ ด้วยการพยายามให้นักเรียนเป็นศูนย์กลาง 'ขณะที่การพัฒนาคุณภาพครูเป็นไปอย่างกระท่อนกระแท่น และลำบากยากเย็น ด้วยว่ามีเงื่อนไขทางการเมืองและผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยวข้อง ลงท้ายก็อาจได้ยินคำกล่าวที่เป็นสัจธรรมว่า 'เด็กดีก็ไม่มี ครูดีก็ไม่เหลือ'
ถึงเวลานั้น วรรณกรรมเยาวชนเรื่องนี้ก็กลายเป็น 'นิยาย' อย่างแท้จริง

พ.ศ. ๒๕๔๓ หนังสือนี้ได้รับเลือกเป็น 'หนังสือดี ๑๐๐ ชื่อเรื่อง ที่เด็กและเยาวชนไทยควรอ่าน'
ในโครงการวิจัย ของสำนักกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

สำนักพิมพ์ผีเสื้อ