คัมภีร์กวีนิพนธ์แห่งอาบุลอาลา (THE DIWAN OF ABU’L-ALA)

คัมภีร์กวีนิพนธ์แห่งอาบุลอาลา (The Diwan of Abu’l-Ala) มิได้เป็นเพียงสมุดรวมถ้อยคำกวี หากคือห้องโถงแห่งปัญญาที่ก้องสะท้อนด้วยเสียงคำถามของมนุษย์ต่อพระเจ้า โลก และตนเอง ผู้ประพันธ์ อาบุลอาลา อัล-มาอาร์รี กวีตาบอดผู้มองเห็นความจริงยิ่งกว่าผู้ใดในสมัยของตน ได้วางดวงประทีปแห่งเหตุผลไว้กลางความมืดของความเชื่อที่ตายตัว และเชื้อเชิญผู้อ่านให้ก้าวเข้าไปพิจารณาโดยไม่ต้องคุกเข่าต่ออำนาจใด นอกจากสติและมโนธรรมของตนเอง
บทกวีในคัมภีร์นี้งดงามด้วยความเคร่งครัดของรูปแบบ และลึกซึ้งด้วยแรงกดของความคิด อัล-มาอาร์รีใช้ถ้อยคำเป็นมีดบาง เฉือนอคติ เฉือนความหน้าซื่อใจคด เฉือนพิธีกรรมที่ไร้หัวใจ เขาไม่ปฏิเสธศรัทธา หากปฏิเสธศรัทธาที่ไม่ยอมให้มนุษย์คิด ไม่ยอมให้มนุษย์ตั้งคำถาม และไม่ยอมให้ความเมตตาเหนือกว่าประเพณี เสียงกวีของเขาจึงทั้งเย็นเฉียบและกรุณา ทั้งขมขื่นและงามสง่า ความจริงที่ไม่ปลอบประโลม แต่ปลดปล่อย
ในโลกที่ความเชื่อมักถูกใช้เป็นกำแพง อัล-มาอาร์รีเลือกจะทำให้มันเป็นหน้าต่าง เขาเขียนถึงความไม่เที่ยงของเกียรติยศ ความเปราะบางของชีวิต และความรับผิดชอบทางศีลธรรมที่มนุษย์ไม่อาจโยนให้สวรรค์รับแทนได้ บทกวีของเขาไม่เร่งเร้าให้เชื่อ หากเร่งเร้าให้คิด ไม่สั่งสอนให้ยอม หากสั่งสอนให้รับผิดชอบต่อการเลือกของตนเอง นี่คือความกล้าหาญที่กาลเวลาไม่อาจทำให้หม่นหมอง
การอ่านบทกวี The Diwan of Abu’l-Ala จึงเป็นการเดินทางภายใน เดินผ่านคำถามที่ไม่สบายใจ ผ่านความเงียบที่พูดมากกว่าคำตอบ และผ่านความงามที่ไม่ประดับด้วยความหวาน หากประดับด้วยความซื่อตรงต่อความจริง ผู้อ่านอาจไม่เห็นด้วยกับทุกถ้อยคำ แต่ยากจะไม่เคารพความซื่อสัตย์ทางปัญญาที่ส่องประกายอยู่ในทุกบท
ขอให้คัมภีร์เล่มนี้เป็นทั้งกระจกเงาและประตู กระจกเงาที่สะท้อนความคิดของเราเอง และประตูที่เปิดไปสู่การใคร่ครวญอันลึกซึ้งว่า มนุษย์จะยืนอยู่ตรงไหนระหว่างศรัทธา เหตุผล และความกรุณา เมื่อเสียงกวีจากพันปีที่แล้ว ยังสามารถกระซิบกับเราในวันนี้ได้อย่างชัดเจน ว่าเสรีภาพที่แท้มิได้เริ่มจากการล้มล้างโลกภายนอก หากเริ่มจากการกล้าซื่อสัตย์ต่อความจริงภายในใจของตนเอง