เพียงพอให้มรณา: บทกวี (ENOUGH ROPE: POEMS)

เพียงพอให้มรณา: บทกวี (Enough Rope) ของโดโรธี พาร์กเกอร์ คือสมุดบันทึกของหัวใจที่หัวเราะทั้งน้ำตา เป็นกวีนิพนธ์ที่ยิ้มเยาะโลกด้วยริมฝีปากบาง ๆ ขณะเดียวกันก็ยอมรับความเจ็บปวดอย่างไม่ปิดบัง พาร์กเกอร์มิได้เขียนบทกวีเพื่อปลอบประโลม หากเขียนเพื่อยืนอยู่ท่ามกลางความจริง ความจริงของความรักที่ผิดหวัง ความเปล่าเปลี่ยวที่ไม่อาจหลีกหนี และความเปราะบางของชีวิตที่พร้อมจะขาดสะบั้นลงได้ในทุกเมื่อ
ชื่อหนังสือ Enough Rope เปรียบเสมือนอารมณ์ขันอันมืดหม่น ซึ่งเป็นลายเซ็นของพาร์กเกอร์ เชือกเส้นนี้อาจเป็นทั้งเครื่องมือของการเอาตัวรอด และสัญลักษณ์ของการทำลายตนเอง ความสองแง่นี้แผ่ซ่านอยู่ในทุกบทกวี เสียงหัวเราะที่ดังขึ้นพร้อมกับเสียงถอนหายใจ ความเฉลียวฉลาดที่ปกปิดความสิ้นหวัง และจังหวะสัมผัสที่คมกริบซึ่งพาดผ่านหัวใจอย่างไม่ขออนุญาต
บทกวีของพาร์กเกอร์โดดเด่นด้วยความกระชับและความแม่นยำ เธอใช้ถ้อยคำไม่มาก แต่ทุกคำเหมือนถูกขัดจนคมพอจะกรีดผิวของความรู้สึก บทกวีจำนวนมากว่าด้วยความรักที่ไม่สมดุลความรักที่ให้ไปมากกว่าที่ได้รับ ความรักซึ่งรู้ว่าเป็นพิษแต่ยังคงดื่มกินต่อไปอย่างสมัครใจ เสียงของผู้พูดในบทกวีมิใช่เหยื่อ หากเป็นผู้สังเกตตนเองอย่างเจ็บแสบ รู้ทันความอ่อนแอของตน และหัวเราะเยาะมันก่อนที่ใครอื่นจะทำ
บทกวีเรื่อง Enough Rope คือการประสานกันระหว่างความเบิกบานเชิงปัญญาและความมืดมนเชิงอารมณ์ พาร์กเกอร์นำกลวิธีของบทกวีแบบดั้งเดิม ฉันทลักษณ์ที่หนักแน่น การคล้องจองที่เป็นระเบียบมารองรับเนื้อหาที่สั่นคลอนและต่อต้านอุดมคติของความโรแมนติก บทกวีจึงเกิดแรงตึงเครียดระหว่าง "รูปแบบที่เรียบร้อย" กับ "จิตใจที่แตกสลาย" ความตึงเครียดนี้เองที่ทำให้ผลงานของเธอทั้งน่าหัวเราะและน่าหวาดหวั่นในเวลาเดียวกัน
เธอเปิดโปงอย่างตรงไปตรงมา แสดงให้เห็นว่าความเจ็บปวดสามารถกลายเป็นวัตถุดิบของสติปัญญา และอารมณ์ขันอาจเป็นรูปแบบหนึ่งของการเอาชีวิตรอด เพียงพอให้มรณา จึงไม่ใช่บทกวีแห่งการยอมแพ้ หากเป็นบทกวีแห่งการยืนหยัด ยืนหยัดด้วยถ้อยคำแหลมคม แววตาเย้ยหยัน และหัวใจที่ยังเต้นอยู่ แม้จะบอบช้ำเพียงใดก็ตาม
สำหรับผู้อ่านร่วมสมัยทั้งหลาย หนังสือบทกวีเล่มนี้ยังคงร่วมสมัยอย่างน่าประหลาด เพราะมันพูดถึงความรู้สึกที่มนุษย์ไม่เคยหลุดพ้น ความรักที่ทำให้เราเล็กลง ความเหงาที่ทำให้เราฉลาดขึ้น และเสียงหัวเราะที่ช่วยให้เรายังมีชีวิตอยู่ต่อไป ผู้อ่านอาจรู้สึกเหมือนได้หัวเราะกับความเศร้าและตระหนักว่า บางครั้ง การมองชีวิตอย่างไม่ปรานีต่อตนเอง ก็คือรูปแบบหนึ่งของความซื่อสัตย์อันงดงามที่สุด

เนษฐ์ ธาราธิเบศร์
ผู้แปล