40103 PASS NOTE นิติ มสธ. 69 กฎหมายเกษตร

หน่วยที่ 1: ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป

ความหมายและลักษณะของกฎหมาย
กฎหมายไม่ใช่เพียงข้อห้าม แต่เป็นเครื่องมือจัดระเบียบสังคมที่มีลักษณะเฉพาะ:
เป็นกฎเกณฑ์ความประพฤติ: กำหนดว่าอะไร "ควรทำ" หรือ "ห้ามทำ" ในการอยู่ร่วมกัน
มาจากรัฏฐาธิปัตย์: ในยุคปัจจุบัน กฎหมายต้องตราขึ้นโดยผู้มีอำนาจสูงสุดในรัฐหรือองค์กรที่ได้รับมอบอำนาจ
มีสภาพบังคับ (Sanction): ความแตกต่างสำคัญระหว่างกฎหมายกับศีลธรรมคือ กฎหมายมีบทลงโทษที่ชัดเจนจากรัฐเมื่อมีการฝ่าฝืน
ใช้บังคับเป็นการทั่วไป: กฎหมายต้องมีผลกับทุกคนที่อยู่ในเงื่อนไขเดียวกัน ไม่ใช่ตราขึ้นเพื่อใช้กับบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ

ที่มาและบ่อเกิดของกฎหมาย
ในการศึกษากฎหมายเกษตร เราต้องเข้าใจว่ากฎเกณฑ์มาจากไหนบ้าง:
กฎหมายลายลักษณ์อักษร: เช่น พระราชบัญญัติเกี่ยวกับที่ดิน ปุ๋ย หรือพันธุ์พืช ซึ่งเป็นบ่อเกิดหลักในปัจจุบัน
จารีตประเพณี: ในทางเกษตรกรรม จารีตท้องถิ่นมีบทบาทมาก เช่น การใช้น้ำในเหมืองฝาย หรือการแบ่งปันผลผลิต ซึ่งหากปฏิบัติสืบต่อกันมานานจนสังคมยอมรับ กฎหมายก็อาจรับรองให้มีผลบังคับ
หลักกฎหมายทั่วไป: หลักความยุติธรรมสากลที่นำมาใช้เมื่อไม่มีกฎหมายลายลักษณ์อักษรเขียนไว้ชัดเจน