41201 PASS NOTE นิติ มสธ. 69 กฎหมายมหาชน

หน่วยที่ 1: ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายมหาชน

ความหมายและลักษณะของกฎหมายมหาชน
กฎหมายมหาชนคือ กฎหมายที่กำหนดสถานะและอำนาจหน้าที่ของรัฐ หรือองค์กรของรัฐ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับราษฎรในฐานะที่รัฐมี "อำนาจที่เหนือกว่า"
วัตถุประสงค์: มุ่งคุ้มครอง "ประโยชน์สาธารณะ" (Public Interest) มากกว่าประโยชน์ส่วนตัวของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง
สถานะของคู่กรณี: ในทางมหาชน คู่กรณี (รัฐกับเอกชน) มีสถานะไม่เท่าเทียมกัน เพราะรัฐต้องมีอำนาจพิเศษเพื่อจัดทำบริการสาธารณะให้สำเร็จ

พัฒนาการของกฎหมายมหาชน
กฎหมายมหาชนไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกฎหมายเอกชน แต่มีวิวัฒนาการตามลำดับ:
ยุคสมัยโบราณ: อำนาจรัฐเป็นแบบเบ็ดเสร็จ กฎหมายมหาชนยังไม่แยกชัดเจนจากกฎหมายอาญาหรือคำสั่งของกษัตริย์
ยุคสมัยใหม่ (หลังการปฏิวัติฝรั่งเศส): เกิดแนวคิดเรื่อง "นิติรัฐ" (Legal State) คือรัฐต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย และการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของราษฎรเริ่มมีความชัดเจนขึ้น
การแยกกฎหมายมหาชนออกจากกฎหมายเอกชน: เริ่มมีความชัดเจนมากในระบบกฎหมายระบบซีวิลลอว์ (เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี) โดยมีการตั้งศาลปกครองแยกจากศาลยุติธรรม