41212 PASS NOTE นิติ มสธ. 69 กฎหมายแพ่ง 2 หนี้ ละเมิด

หน่วยที่ 1: สิทธิทางหนี้ และวัตถุแห่งหนี้

ความหมายและลักษณะของ "หนี้" (Obligation)
ในทางนิติศาสตร์ หนี้ไม่ได้หมายถึงเพียงการยืมเงินแล้วต้องคืนเงินเท่านั้น แต่คือ "ความผูกพันในทางกฎหมายระหว่างบุคคลสองฝ่าย" ซึ่งฝ่ายหนึ่งเรียกว่า เจ้าหนี้ มีสิทธิที่จะบังคับให้อีกฝ่ายหนึ่งเรียกว่า ลูกหนี้ กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อประโยชน์ของตน
นิติสัมพันธ์: เป็นความผูกพันที่กฎหมายรับรองและบังคับได้ (ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องศีลธรรมหรือมารยาทสังคม)
สิทธิเรียกร้อง (Chose in action): เจ้าหนี้มีเพียง "สิทธิเรียกร้อง" ให้ลูกหนี้ชำระหนี้ แต่ไม่มีสิทธิไปบังคับที่ตัวบุคคลโดยตรง (เช่น จะไปจับตัวลูกหนี้มาขังไว้ไม่ได้ ต้องบังคับเอาที่ทรัพย์สินผ่านกระบวนการศาล)

สิทธิทางหนี้ (Personal Rights) vs ทรัพยสิทธิ (Real Rights)
หน่วยนี้เน้นให้แยกความต่างของสิทธิสองประเภทนี้ให้ชัดเจน:
สิทธิทางหนี้ (บุคลสิทธิ): ใช้ยันได้เฉพาะ "คู่สัญญา" เท่านั้น เช่น เราทำสัญญาเช่าบ้านกับนาย ก. เราก็มีสิทธิเรียกให้นาย ก. ส่งมอบบ้านให้เราคนเดียว จะไปบังคับคนอื่นไม่ได้
ทรัพยสิทธิ: เป็นสิทธิที่เหนือตัวทรัพย์สิน ใช้ยันได้กับ "คนทั้งโลก" เช่น กรรมสิทธิ์ในรถยนต์ ใครมาขโมยไปเราก็ตามคืนได้จากทุกคน

วัตถุแห่งหนี้ (Subject Matter of Obligation)
คือสิ่งที่ลูกหนี้ต้องปฏิบัติเพื่อเป็นการชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ แบ่งเป็น 3 ประเภทใหญ่:
การกระทำการ (To Do)