ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 47 ฉ.6

พระเจ้าตากฯ ในงานเขียน "ฉบับต้องห้าม" สมัยคณะราษฎร

พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นหัวข้อสำคัญที่ได้รับการศึกษาต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่งานเขียนในยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ จนถึงงานเขียนภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ของทั้งนักวิชาการไทยและต่างประเทศ งานเขียนเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าพระราชประวัติของพระองค์เป็นประเด็นที่ถูกตีความและทบทวนซ้ำอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในช่วงหลัง พ.ศ. 2475 ซึ่งเป็นห้วงเวลาที่การเมือง ความคิด และการเขียนประวัติศาสตร์กำลังปรับทิศทางไปพร้อมกัน
.
เมื่อกล่าวถึงสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในงานเขียน "ฉบับต้องห้าม" สมัยคณะราษฎร คือผลงานของ "เอี๊ยะเม๊ง" พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2481 หนังสือเล่มนี้มักถูกเล่าต่อกันว่าเคยถูกเจ้าหน้าที่รัฐเรียกเก็บและทำลาย น้อยคนจักได้เห็นตัวเล่มจริง...
.
นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ขอนำเสนอบทความ "พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (เจ้าตากสิน) "ฉบับต้องห้าม" สมัยคณะราษฎร ของ เอี๊ยะเม๊ง อักษรมัต" ค้นคว้าและเรียบเรียงโดย นริศ จรัสจรรยาวงศ์ ที่นำเสนอบทวิเคราะห์จากงานเขียนเล่มจริง ฉบับพิมพ์ครั้งแรก ทำไมถึงเป็นหนังสือ "ฉบับต้องห้าม" หาความกระจ่างด้วยข้อมูลเชิงลึก หาอ่านได้ใน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับเมษายน 2569
.
นอกจากนี้ศิลปวัฒนธรรม ฉบับเมษายน 2569 ยังจัดเต็มบทความประวัติศาสตร์ในหลากหลายแง่มุมให้ค้นหาคำตอบ
• 100 ปี ราชบัณฑิตยสภา จากกรมราชบัณฑิต ราชบัณฑิตย์สภา (เดิม) สู่ราชบัณฑิตยสถาน และราชบัณฑิตยสภา (ปัจจุบัน) โดย ศานติ ภักดีคำ
• พระจอมเกล้าฯ กับ "รูปวุ่นวาย โป๊ๆ เปลือยๆ" ที่ทรงให้ "เซ็นเซอร์" และเรื่องนกที่ไม่ "นก" ในจิตรกรรมต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดย กำพล จำปาพันธ์
• สุบินนิมิตพระเจ้าปเสนทิโกศล หงส์ในแวดล้อมกา พุทธทำนายว่าคนชั่วจะครองเมือง แต่มอญว่ากาในแวดล้อมหงส์และกาจะออกลูกเป็นหงส์ โดย องค์ บรรจุน
• หริหราลัย รุ่งอรุณแห่งอารยธรรมเขมรโบราณ โดย ประภัสสร์ ชูวิเชียร
•" บรมปาลมหาธรรมราชาธิราช" กับจารึกข้างรอยพระพุทธบาท ที่วัดบวรนิเวศ โดย ธนโชติ เกียรติณภัทร
• สำรวจงานอนุรักษ์กระจกสเตนกลาส พลับพลารถไฟ พระราชวังบางปะอิน โดย ปติสร เพ็ญสุต
• "เป้าหลอก" สงครามมหาเอเชียบูรพา ไทยเรียกร้องดินแดนคืน ลวงตาแผนรบญี่ปุ่น โดย ไกรฤกษ์ นานา

พบบทความทั้งหมดนี้ได้ใน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับเมษายน 2569 ที่นี่ที่เดียว