แนวข้อสอบสำหรับตำแหน่ง “นักวิเคราะห์นโยบายและแผน” และ “นักจัดการงานทั่วไป” ถามตอบ 1500 ข้อ

แนวข้อสอบสำหรับตำแหน่ง “นักวิเคราะห์นโยบายและแผน” และ “นักจัดการงานทั่วไป” (โดยเฉพาะสอบราชการ ท้องถิ่น พนักงานราชการ หรือ กทม.) มักแบ่งเป็น 2 ภาคหลักเหมือนกัน คือ ภาค ก. ความรู้ทั่วไป และ ภาค ข. ความรู้ความสามารถเฉพาะตำแหน่ง (บางแห่งมีภาค ค. สัมภาษณ์หรือปฏิบัติ)
1. นักวิเคราะห์นโยบายและแผน (Policy and Plan Analyst)
ตำแหน่งนี้เน้นการวิเคราะห์สถานการณ์ การวางแผนยุทธศาสตร์ การจัดทำแผนพัฒนา การติดตามประเมินผล และการนำนโยบายไปปฏิบัติ โดยเฉพาะในหน่วยงานรัฐ ท้องถิ่น หรือกรมต่าง ๆ (เช่น กรมพัฒนาที่ดิน อบจ. ฯลฯ)
หัวข้อหลักที่ออกสอบบ่อย (ภาค ข.)
• การวิเคราะห์นโยบายและแผน — กระบวนการวิเคราะห์นโยบาย (Policy Analysis) ขั้นตอนการจัดทำนโยบาย แผนงาน โครงการ ความแตกต่างระหว่างนโยบาย-แผน-โครงการ
• การวางแผนยุทธศาสตร์ — แผนยุทธศาสตร์องค์กร การวิเคราะห์ SWOT, PESTEL, Balanced Scorecard การจัดทำแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (ฉบับล่าสุด เช่น ฉบับที่ 13)
• แผนพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น — การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น แผน 3 ระดับ (ยุทธศาสตร์-แผนงาน-โครงการ)
• กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง:
• พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540
• พ.ร.บ.กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 (และแก้ไขเพิ่มเติม)
• ระเบียบงานสารบรรณ
• ความลับของทางราชการ (ชั้นความลับ: ลับมากที่สุด, ลับมาก, ลับ)
• พ.ร.บ.ข้าราชการพลเรือน, หลักเกณฑ์บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี (Good Governance)
• แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (เน้นหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง คนเป็นศูนย์กลาง)
• การติดตาม ประเมินผล และการนำนโยบายไปปฏิบัติ — ปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ (เช่น ความเห็นขัดแย้ง, สภาพแวดล้อมภายนอก)
• บทบาทหน้าที่และภารกิจของหน่วยงาน (ขึ้นกับสนามสอบ เช่น กรมพัฒนาที่ดิน → ความรู้การพัฒนาที่ดิน การเกษตร อนุรักษ์ดินและน้ำ)
• ความรู้ทั่วไปอื่น ๆ: การบริหารราชการแผ่นดิน, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อบจ., เทศบาล, อบต.), การบริหารงานบุคคล, คอมพิวเตอร์พื้นฐาน
ลักษณะข้อสอบ: มักเป็นปรนัย (เลือกตอบ) บางสนามมีอัตนัย (เขียนตอบ) เน้นเหตุผลและตัวอย่างจริง
2. นักจัดการงานทั่วไป (General Affairs Manager / Administrative Officer)
ตำแหน่งนี้เน้นการจัดการงานธุรการทั่วไป การประสานงาน การบริหารทรัพยากร การจัดระบบงานภายในองค์กร (เหมาะกับงานสำนักงานทั่วไป)
หัวข้อหลักที่ออกสอบบ่อย (ภาค ข.)
• การบริหารจัดการองค์การและงานทั่วไป — หลักการจัดการ (Management Functions: Planning, Organizing, Leading, Controlling), ระดับผู้จัดการ (Top, Middle, First-line)
• งานสารบรรณและเอกสารราชการ — แบบหนังสือราชการ (ภายนอก/ภายใน), ส่วนประกอบของหนังสือ (อ้างถึง, สิ่งที่ส่งมาด้วย, คำลงท้าย), ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ
• การบริหารทรัพยากรบุคคลเบื้องต้น — การสรรหา, การพัฒนาบุคลากร, การประเมินผลงาน
• การวิเคราะห์ระบบและการจัดการงาน — System Analysis, System Design, Implementation, การจัดทำงบประมาณ, การประสานงาน
• กฎหมายและระเบียบพื้นฐาน — ระเบียบงานสารบรรณ, พ.ร.บ.ข้าราชการพลเรือน, วิธีปฏิบัติราชการทางการปกครอง, Good Governance
• คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยี — การใช้โปรแกรมสำนักงานพื้นฐาน, ระบบสารสนเทศ
• การจัดการโครงการและงบประมาณ — การจัดทำแผนงาน โครงการเบื้องต้น