41455 PASS NOTE นิติ มสธ. 69 กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา

หน่วยที่ 1: แนวคิดและวิวัฒนาการของการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา

ความหมายและลักษณะสำคัญ ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) หมายถึง ผลงานอันเกิดจาก "ความคิดสร้างสรรค์" การประดิษฐ์คิดค้น หรือการสร้างสรรค์ทางสติปัญญาของมนุษย์ ซึ่งมีลักษณะเป็น "ทรัพย์สินที่จับต้องไม่ได้" (Intangible Property) แต่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจและสามารถซื้อขาย โอนสิทธิ หรือให้เช่าช่วงสิทธิได้เหมือนทรัพย์สินทั่วไป

แนวคิดพื้นฐานในการคุ้มครอง การที่รัฐออกกฎหมายมาคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญามีรากฐานมาจากแนวคิดหลัก ดังนี้:
สิทธิในธรรมชาติ: ผู้สร้างสรรค์ควรเป็นเจ้าของในสิ่งที่ตนเองคิดค้นขึ้นมาด้วยหยาดเหงื่อแรงกาย
การตอบแทนความวิริยะอุตสาหะ: เพื่อให้ผู้สร้างสรรค์ได้รับผลประโยชน์เป็นค่าตอบแทนจากการลงทุน ลงแรง และเวลาที่เสียไป
การสร้างแรงจูงใจ: ส่งเสริมให้คนในสังคมเกิดความอยากสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ ซึ่งจะส่งผลดีต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและอารยธรรมของประเทศในภาพรวม
การเปิดเผยข้อมูล: โดยเฉพาะในเรื่องสิทธิบัตร รัฐให้สิทธิผูกขาดชั่วคราวแลกกับการที่เจ้าของต้องเผยแพร่รายละเอียดการประดิษฐ์สู่สาธารณะ เพื่อให้คนรุ่นหลังนำไปต่อยอดได้

วิวัฒนาการของการคุ้มครอง การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย: