เตรียมสอบเข้ารับราชการ ถาม ตอบ มาตรฐานทางจริยธรรมของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ รวมทั้งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และหัวหน้าหน่วยงานธุรการของศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ พ.ศ. ๒๕๖๑

มาตรฐานทางจริยธรรมของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ รวมทั้งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และหัวหน้าหน่วยงานธุรการของศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๑. ขอบเขตการบังคับใช้ (ข้อ ๓ และ ๒๓)
มาตรฐานทางจริยธรรมนี้มีผลบังคับใช้ครอบคลุมบุคคลสำคัญในระดับรัฐธรรมนูญ ได้แก่:
• ฝ่ายตุลาการ: ประธานและตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ
• องค์กรอิสระ: ประธานและกรรมการใน กกต., ผู้ตรวจการแผ่นดิน, ป.ป.ช., คตง. และ กสม.
• ฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติ: นายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) และสมาชิกวุฒิสภา (สว.)
• ข้าราชการระดับสูง: ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และเลขาธิการหน่วยงานธุรการของศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ
๒. สาระสำคัญของมาตรฐานทางจริยธรรม
แบ่งออกเป็น ๓ หมวดหลักตามระดับความสำคัญ:
หมวด ๑: มาตรฐานทางจริยธรรมอันเป็นอุดมการณ์ (ข้อ ๕ - ๑๐)
เป็นหลักการสูงสุดที่ต้องยึดถือ หากฝ่าฝืนถือเป็น "ลักษณะร้ายแรง" เสมอ:
• ยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
• พิทักษ์รักษาผลประโยชน์ของชาติและความมั่นคงของรัฐ
• ความซื่อสัตย์สุจริต: ต้องไม่แสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ ไม่ขอ ไม่เรียก ไม่รับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดที่กระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่
หมวด ๒: มาตรฐานทางจริยธรรมอันเป็นค่านิยมหลัก (ข้อ ๑๑ - ๒๐)
เน้นการวางตัวและการตัดสินใจที่เที่ยงธรรม:
• การขัดกันของผลประโยชน์: ไม่กระทำการที่เป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตนและส่วนรวม ทั้งทางตรงและทางอ้อม
• ความเป็นกลาง: ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความยุติธรรม ปราศจากอคติ และไม่หวั่นไหวต่อกระแสสังคมหรือแรงกดดัน
• ความลับและการให้ข้อมูล: รักษาความลับในที่ประชุม และให้ข้อมูลแก่ประชาชนตามข้อเท็จจริงโดยไม่บิดเบือน
• พฤติกรรมทางเพศ: ห้ามล่วงละเมิดหรือคุกคามทางเพศ และห้ามนำความสัมพันธ์ทางเพศมามีอิทธิพลต่อการใช้ดุลพินิจ

หมวด ๓: จริยธรรมทั่วไป (ข้อ ๒๑ - ๒๖)
เน้นการปฏิบัติราชการที่ดี:
• อุทิศเวลาให้ทางราชการ ไม่เบียดบังไปทำธุรกิจส่วนตัว
• ดูแลทรัพย์สินของทางราชการอย่างประหยัดและคุ้มค่า
• บริหารงานบุคคลและงบประมาณตาม "ระบบคุณธรรม"

๓. การฝ่าฝืนและบทกำหนดโทษ (ข้อ ๒๗ - ๒๘)
• เกณฑ์ความร้ายแรง:
• การฝ่าฝืน หมวด ๑ ถือเป็น ความผิดร้ายแรง โดยอัตโนมัติ
• การฝ่าฝืน หมวด ๒ และ ๓ ให้พิจารณาจากพฤติกรรม เจตนา และความร้ายแรงของความเสียหายที่เกิดขึ้น
• การดำเนินการ: ให้เป็นไปตามบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ กฎหมาย หรือระเบียบที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งนั้น ๆ

ข้อสังเกตเพิ่มเติม: มาตรฐานนี้ประกาศเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม ๒๕๖๑ โดยมีประธานศาลรัฐธรรมนูญและประธานองค์กรอิสระทุกแห่งร่วมลงนาม เพื่อให้เป็นมาตรฐานกลางที่สร้างความเชื่อถือศรัทธาจากประชาชน