สาระวิทย์ ฉบับที่ 157

สำหรับนิตยสารสาระวิทย์ฉบับนี้ นำเสนอเรื่องราวที่เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติระดับโลกในบทความ Cover Story กับการกลับมาของ "เอลนิญโญ" (El Niño) ซึ่งในปีนี้มาเร็วกว่ากำหนดเกือบหนึ่งปี ความน่ากังวลของเอลนิญโญรอบนี้คือการมาพร้อมกับสภาวะโลกเดือด ทำให้อุณหภูมิอาจพุ่งสูงทำลายสถิติใหม่ โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ ที่อาจร้อนกว่าพื้นที่รอบนอกถึง 2-5 องศาเซลเซียส รวมถึงความเสี่ยงต่อภาวะฝนทิ้งช่วง ภัยแล้ง และผลกระทบต่อสุขภาพอย่างโรคระบาดที่มียุงเป็นพาหะซึ่งอาจแพร่กระจายได้รวดเร็วขึ้น แต่ธรรมชาติก็ยังมีความซับซ้อนด้วยปัจจัยอื่น ๆ เช่น มรสุมประจำฤดู ที่อาจทำให้เรายังพอมีฝนตกลงมาช่วยคลายความแห้งแล้งได้บ้างในบางช่วง

นอกจากประเด็นเรื่องเอลนิญโญแล้ว ในเล่มยังมีคอลัมน์ที่น่าสนใจอีกมากมายครับ เริ่มตั้งแต่ประวัติของ "ช่องแคบฮอร์มุซ" ซึ่งกำลังเป็นพื้นที่สำคัญที่กำลังเป็นที่สนใจในช่วงนี้ เทคโนโลยีฟาร์มรักษ์น้ำและสถานีตรวจวัดสภาพอากาศที่เข้ามาช่วยเกษตรกรชาวสวนทุเรียนบนพื้นที่เขารับมือกับภัยแล้งอย่างแม่นยำ ต่อด้วยการอัปเดตสถานการณ์สุขภาพกับโควิดสายพันธุ์ใหม่ "Cicada" ที่แม้จะไม่รุนแรงแต่มีความสามารถในการหลบหลีกภูมิคุ้มกันได้ดี และสำหรับผู้ที่ชื่นชอบเรื่องราวประวัติศาสตร์และภาษา เรามีบทความเจาะลึกนิรุกติศาสตร์ของศัพท์วิทยาศาสตร์อย่างคำว่า "อะตอม" และ "อิเล็กตรอน" รวมถึงพาไปทำความรู้จักกับพรรณไม้ถิ่นเดียวอย่าง "หยาดศรีระยอง" และเรื่องราวของ "กบหงอน" สัตว์ป่าหายากของไทย


เรื่องจากปก
เมื่อเอลนิญโญกลับมาเยือนแต่สะเทือนกว่าที่คิด
โดย พรอำไพ นเรนทร์พิทักษ์

แกะกล่องงานวิจัย
ทำนาแบบเปียกสลับแห้งด้วย ‘HandySense AWD’ ลดการใช้น้ำ ลดโลกร้อน
โดย ภัทรา สัปปินันทน์

Innovation Grows@TSP: นวัตกรรมดีๆ เกิดขึ้นได้ทุกวัน
เปิดบ้านนวัตกรรมครั้งใหญ่แห่งปี Open House @NAC2026
โดย กองบรรณาธิการ

คอลัมน์ สถานี AGRITEC
ทำ "สวนทุเรียนบนเขา" อย่างแม่นยำ ด้วย "เทคโนโลยีระบบฟาร์มรักษ์น้ำ-สถานีตรวจวัดสภาพอากาศ"
โดย ปิยพร เศรษฐศิริไพบูลย์, กนกวรรณ ลิมวิภูวัฒน์ และชุลีวรรณ บุญชำนิ

ร้อยพันวิทยา
หนทางสู่โลกไร้ขยะ ตอนที่ 2
โดย รวิศ ทัศคร

สภากาแฟ
เด็กชายตัวจ้อยกับเด็กหญิงตัวจิ๋ว และโรคร้ายที่คร่าชีวิตผู้คนได้นับล้าน
โดย ป๋วย อุ่นใจ

Sci Variety
นิรุกติศาสตร์ที่น่าสนใจในวิชาวิทยาศาสตร์
โดย ณัฐพล โชติศรีศุภรัตน์ และนัฐพงศ์ ศรีทองกูล

ห้องภาพสัตว์ป่าไทย
กบหงอน
โดย ประทีป ด้วงแค

ปั้นน้ำเป็นปลา
ความหลากชนิดของสัตว์ทะเลจากส็อกแส็กที่ชายฝั่งจะนะ
โดย ชวลิต วิทยานนท์

พรรณไม้ถิ่นเดียวของไทย : Endemic to Thailand
หยาดศรีระยอง
โดย ปราโมทย์ ไตรบุญ

สาระสัตว์
ไก่ฟ้าหางลายขวาง ความท้าทายของการอนุรักษ์ในยุคที่ธรรมชาติกำลังเปลี่ยนไป
โดย AGB Research Unit Team, KU

เรื่องเล่าเราโลก
ประวัติย่อและภูมิศาสตร์ของช่องแคบฮอร์มุซ
โดย ภาณุ ตรัยเวช และกัญจน์นรี ช่วงฉ่ำ

สาระวิทย์ในศิลป์
My beginner's guide to Physics Grad school : คู่มือเริ่มต้นสู่บัณฑิตวิทยาลัยสายฟิสิกส์ของฉัน ตอนที่ 8
โดย ไอซี วริศา ใจดี

อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์
เติมน้ำมันตอนกลางคืน ได้น้ำมันมากกว่าตอนกลางวัน จริงหรือ ?
โดย เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์

จับกระแสวิทย์ (Sci-Trend)
"Cicada" โควิดสายพันธุ์ใหม่ ไม่รุนแรงแต่หลบเก่ง
โดย อนันต์ จงแก้ววัฒนา

Write It Right? ศัพท์วิทย์สะกิดใจ
เอลนิญโญ, เอลนีโญ หรือเอล นิญโญ ?
โดย กองบรรณาธิการ