ศาลเพียงตา

รอ ชายหนุ่มที่ถูกใส่ความ หามีผิดใดไม่ แต่กลับต้องไปอยู่คุกเสีย 5 ปีครึ่ง เมื่อเพิ่งพ้นโทษจึงเดินทางกลับมาบ้านของเขา ณ ทุ่งเรไร จังหวัดอ่างทอง แต่แม้รอจะเดินมาถึงตำแหน่งที่คาดว่าเป็นบ้านของตัว กลับหาบ้านของตัวเองเจอไม่ แม้แต่เสาเรือนสักต้นก็หาได้เห็น แม่ริ้ว แม่บังเกิดเกล้าก็หายไป

ต่อเมื่อรอพบเพื่อนของตัว จึงได้ทราบว่า แม่ริ้ว เสียชีวิตไปร่วม 3 ปีแล้ว หลงเหลือไว้เพียงศาลเพียงตาที่ชายป่า ได้รับรู้ว่าแม่ของตัวป่วย และถูกพาไปทำพิธีที่ศาลเพียงตาแห่งนั้น รุ่งขึ้นชีวิตของแม่ริ้วก็กลับสิ้นไป คะเนได้ไม่ยากว่า แม่ริ้ว ไม่ได้เสียชีวิตด้วยอาการปกติ บ้านเรือนของรอเองก็ถูกชาวบ้านรื้อเอาไม้ไปใช้งาน ทรัพย์สินของแม่ริ้วได้ฝากไว้กับตาพลอยเพื่อนบ้าน แต่ตาพลอยก็กลับบอกว่าไม่มีอะไรที่แม่ริ้วฝากไว้เลย กระทั่งลูกสาวของตาพลอย นางสร้อย คู่รักของรอก่อนมันจะต้องไปเข้าคุกก็เป็นอื่นไป ได้ตบแต่งกับอั๋น มีลูกแล้วเสียหนึ่งคน

และก็เจ้าอั๋นนี่แหละ ที่คบค้ากับทั้งลูกผู้ใหญ่บ้านและลูกกำนัน วางตนเป็นผู้มีอำนาจในทุ่งเรไรนี้ สร้อยนั้นอั๋นได้หมายตาไว้ แต่สร้อยกลับรักเจ้ารอ อั๋นจึงจัดการใส่ความเจ้ารอว่าปล้นบ้าน อ้างหลักฐานพยานเท็จจนเจ้ารอและพรรคพวกต่างต้องไปนอนคุกกันอย่างพร้อมเพรียง และเมื่อเจ้ารอและพรรคพวกพ้นออกจากคุกแล้ว ต้องมาเจอกับเหตุการณ์ที่สูญสิ้นทั้งแม่ทั้งที่อยู่อาศัยกระทั่งคนรักก็เป็นอื่นไป คงเหลือแต่ศาลเพียงตาของแม่ริ้ว ที่จะปลุกให้เจ้ารอต้องเอาคืน และล้างทุ่งเรไรแห่งนี้

หมายเหตุ : ศาลเพียงตานั้นแต่เดิมได้ถูกจัดพิมพ์เป็นนิยายเล่มบาง ออกต่อเนื่องกันในช่วง พ.ศ. 2483 เป็นต้นมา แต่ด้วยผลจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ทำให้การออกหนังสือต่าง ๆ ในเวลานั้นทำได้ยากมาก เป็นผลให้เรื่อง ศาลเพียงตา นี้จำเป็นต้องถูกขมวดจบในตอนท้าย ต่อมาในปี พ.ศ. 2521 ศาลเพียงตา ได้ดำเนินการสร้างเป็นภาพยนตร์ โดย สันติสุชาภาพยนตร์ มีการจัดวางตัวนักแสดงและถ่ายทำไปบางส่วนดังนี้ รอ : สรพงษ์ ชาตรี, กำไล : เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ และ สร้อย : ปิยะมาศ โมณยะกุล แต่เป็นที่น่าเสียดายอีกเช่นกันที่ล้มเลิกไปกลางคัน