ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 47 ฉ.7

พระป่าสาย พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
เส้นทางศรัทธาชนชั้นนำกรุงเทพฯ
ในสังคมไทยร่วมสมัย "พระป่า" มิได้เป็นเพียงพระธุดงค์ผู้สันโดษในป่าลึก หากเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ทางจิตวิญญาณ พระป่าหลายรูปได้รับการยกย่องในฐานะ "พระอรหันต์" ผู้ดำรงอยู่เหนือโลกียวิสัย ภาพของพระป่าที่ได้รับความเคารพศรัทธาจากราชสำนัก ชนชั้นนำ และประชาชนทั่วประเทศ โดยเฉพาะในสังคมกรุงเทพฯ กลายเป็นภาพที่เห็นกันจนชินตา ราวกับเป็นสภาพที่ดำรงอยู่มาตั้งแต่สมัยพุทธกาล
ทว่าหากมองย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ จะเห็นได้ว่าภาพดังกล่าวเป็นพัฒนาการที่เกิดขึ้นในช่วงต้นรัชกาลที่ 9 นี้เอง ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระป่ามิได้มีสถานะสูงส่งในสายตาของศูนย์กลางอำนาจอย่างกรุงเทพฯ ความศรัทธาที่มีต่อพระป่ายังคงจำกัดอยู่ในระดับท้องถิ่น และยังห่างไกลจากการเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชนชั้นนำ
คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า พระป่าจากดินแดนอีสานก้าวข้ามสถานะชายขอบนั้นมาได้อย่างไร? นิตยสารศิลปวัฒนธรรม นำเสนอบทความ เส้นทางศรัทธาจากอีสานสู่กรุงเทพฯ : ความสัมพันธ์ระหว่างวงศ์พระป่าสายพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต กับชนชั้นนำกรุงเทพฯ (ทศวรรษ 2500-10) ค้นคว้าโดย สพล องค์พิเชฐเมธา บทความที่มุ่งสำรวจและอธิบายช่วงรอยต่อแห่งประวัติศาสตร์ วงศ์พระป่าสายพระอาจารย์มั่น กับชนชั้นนำกรุงเทพฯ อ่านเส้นทางแห่งศรัทธากระบวนการเปลี่ยนผ่านที่มิได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน ได้ใน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับพฤษภาคม 2569
นอกจากนี้ศิลปวัฒนธรรม ฉบับพฤษภาคม 2569 ยังจัดเต็มบทความประวัติศาสตร์ในหลากหลายแง่มุมให้ค้นหาคำตอบ

• โขง-ชี-มูล สมัยก่อนเมืองพระนคร : เครือข่ายเจนละสัมพันธ์จามปา โดย รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล
• เทพ เทวดา โดย ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย
• "พระรามเดินดง" ในรัชกาลที่ 4 กับเรื่องที่ทรงตัด แต่ง เติม โดย สตานันท์ ครุฑพิเชฐ
• วัดท่า-วัดการ้อง จุดกระสุนสังหาร "นายเริก" โดย อชิรวิชญ์ อันธพันธ์
• สัตว์สัญญะในเกมกระดานโบราณ เกมเพื่อการละเล่น หรือ พิธีกรรม โดย ภาณุ ตรัยเวช
• ผัดกะเพรา ศตวรรษที่เพิ่งสร้างและหนทางข้างหน้า โดย กฤช เหลือลมัย
• "แค้น" ของเชอร์ชิล ไทยให้ญี่ปุ่นผ่านแดนไปตีสิงคโปร์ อังกฤษแผนล่มจำใจระงับแค้น โดย ไกรฤกษ์ นานา

พบบทความทั้งหมดนี้ได้ใน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับพฤษภาคม 2569 ที่นี่ที่เดียว