สังคมศึกษาทะลุกะลา Shattering the Coconut Shell: Towards Critical Social Studies in Thailand (ฉบับปรับปรุงใหม่)

หนังสือที่รวบรวม 11 บทความ จาก 11 ครูและนักการศึกษาสังคมศึกษาเชิงวิพากษ์

อ่าน 'สังคมไทย' ผ่านเลนส์ของห้องเรียน 'สังคมศึกษา' ตั้งแต่การครอบงำของอำนาจรัฐ ไปจนถึงการตื่นรู้และจินตนาการถึงโลกใบใหม่

ในยุคหนึ่ง ห้องเรียนสังคมศึกษาไทยได้รับการออกแบบมาเพื่อ 'ผลิตซ้ำอุดมการณ์ของรัฐ' และ 'สร้างพลเมืองที่เชื่อง' ภายใต้บรรยากาศที่เสรีภาพในการตั้งคำถามถูกตีกรอบ และการเรียนการสอนมุ่งเน้นไปที่การท่องจำเพื่อสอบ มากกว่าการวิพากษ์วิจารณ์ความไม่เป็นธรรมในสังคม...

จนกระทั่งความอึดอัดของทั้งผู้เรียนและผู้สอน นำมาสู่ความพยายามที่จะ 'ทะลุกะลา' ออกจากโครงสร้างเดิม 'การศึกษาในฐานะเครื่องมือปลดแอก' จึงถือกำเนิดขึ้นในห้องเรียน

ผ่านความคิดของการศึกษาเชิงวิพากษ์ (Critical Pedagogy) ซึ่ง 'สังคมศึกษา' เป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่จะเปลี่ยนโครงสร้างทางความคิด และคืนอำนาจให้ผู้เรียนผ่านการสร้างความรู้ที่เป็นอิสระจากการครอบงำ

หนังสือเล่มนี้จึงทำหน้าที่รื้อถอนและสำรวจรอยต่อของห้องเรียนและสังคม ผ่านประเด็นที่แหลมคม 3 ประเด็นสำคัญ คือ

รื้อถอนอุดมการณ์ที่ซ่อนเร้นในกะลา: การวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างอำนาจรัฐ ตำราเรียน และหลักสูตรที่แฝงฝังวาทกรรมอนุรักษนิยม เพื่อขยับออกจากอิทธิพลของการศึกษาแบบอำนาจนิยมที่กดทับความคิดสร้างสรรค์มานานหลายสิบปี

จาก 'ผู้เชื่อฟัง' สู่ 'ผู้ไม่ยอมจำนน': การรื้อสร้างโครงสร้างการจัดกิจกรรมในห้องเรียน เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้ถกเถียงเรื่องสิทธิมนุษยชน ประชาธิปไตย และความเป็นธรรมทางสังคม แทนที่การยัดเยียดศีลธรรมแบบเดิม

เมื่อโลกหันขวา สังคมศึกษาจะไปทางไหน? (เนื้อหาใหม่ล่าสุด): ประวัติศาสตร์การต่อสู้ที่ไม่ได้ราบรื่น ท่ามกลางกระแสการเมืองโลกและสังคมไทยที่ฝ่ายอนุรักษนิยมพยายามกระชับอำนาจ ห้องเรียนสังคมศึกษาจะรับมือและสร้างความหวังให้ผู้คนได้อย่างไร

"สังคมศึกษาทะลุกะลา" หนังสือที่ชวนอ่าน 'การเมืองและโครงสร้างสังคม' ผ่านเลนส์ของห้องเรียน ตั้งแต่ความหวังของคนเป็นครู ไปจนถึงภารกิจรื้อถอนอุดมการณ์ที่ยังคงหลอกหลอนระบบการศึกษาไทยปัจจุบัน

ชวนผู้อ่านการตั้งคำถามกับระบบ—ว่าเรากำลังเรียนรู้ เพื่อเป็น 'พลเมืองที่ตื่นรู้' หรือเพียงเพื่อเป็น 'ผู้เชื่อฟัง' ในกะลาใบเดิมอีกครั้งหนึ่ง

สังคมศึกษาจึงไม่ควรเป็นเพียงวิชาเพื่อการเข้าใจและตั้งคำถามกับโลก แต่ควรไปให้ถึงการจินตนาการถึงระเบียบของโลกใหม่ เพื่อให้มนุษย์มีชีวิตอยู่บนโลกใบนี้ได้อย่างมีศักดิ์ศรีเสมอหน้ากัน — บางส่วนจากหนังสือ สังคมศึกษาทะลุกะลา

ไม่ว่าคุณจะเป็นครูผู้สอน ผู้ที่สนใจโครงสร้างอำนาจ หรือนักอ่านที่อยากเข้าใจความเป็นไปของสังคมไทยผ่านห้องเรียน เล่มนี้คือบทบันทึกที่ควรค่าแก่การอ่านและครอบครอง