แบบฝึกหัดเสริมทักษะ วิทยาศาสตร์ ชั้น ม.2 ถามตอบ เรื่องสารละลาย จำนวน 800 ข้อ

สรุปเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับ "สารละลาย" (Solutions) เพื่อใช้เป็นข้อมูลสำหรับจัดทำอินโฟกราฟิกทางการศึกษา มีรายละเอียดดังนี้ครับ
1. องค์ประกอบของสารละลาย
สารละลายคือสารเนื้อเดียวที่เกิดจากสารตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปมารวมตัวกัน ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ:

• ตัวทำละลาย (Solvent): สารที่มีสถานะเดียวกับสารละลาย หรือสารที่มีปริมาณมากที่สุดในกรณีที่มีสถานะเดียวกัน

• ตัวละลาย (Solute): สารที่มีปริมาณน้อยกว่า หรือมีสถานะต่างจากสารละลายก่อนการผสม

• สถานะของสารละลาย: สามารถพบได้ทั้ง 3 สถานะ คือ ของแข็ง (เช่น ทองเหลือง), ของเหลว (เช่น น้ำเกลือ) และแก๊ส (เช่น อากาศ)
2. สภาพละลายได้และสารละลายอิ่มตัว
• สภาพละลายได้ (Solubility): ความสามารถในการละลายของตัวละลายในตัวทำละลาย 100 กรัม จนได้สารละลายอิ่มตัว ณ อุณหภูมิและความดันหนึ่ง ๆ

• สารละลายอิ่มตัว (Saturated Solution): สารละลายที่ตัวละลายไม่สามารถละลายเพิ่มได้อีกในตัวทำละลายนั้น ณ อุณหภูมิที่กำหนด

3. ปัจจัยที่มีผลต่อสภาพละลายได้
การละลายของสารจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ ดังนี้:

• อุณหภูมิ: * ของแข็งและของเหลว: ส่วนใหญ่จะละลายได้มากขึ้นเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น

• แก๊ส: จะละลายได้น้อยลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น

• ความดัน: มีผลชัดเจนต่อการละลายของ แก๊ส โดยความดันสูงจะช่วยให้แก๊สละลายได้ดีขึ้น

• ชนิดของตัวทำละลายและตัวละลาย: สารที่มีสมบัติคล้ายคลึงกันจะละลายกันได้ดี ("Like dissolves like")

• ขนาดของตัวละลาย: ตัวละลายที่มีขนาดเล็กจะมีพื้นที่ผิวสัมผัสมาก ทำให้ละลายได้เร็วขึ้น

• การคน การเขย่า หรือการปั่นเหวี่ยง: ช่วยเพิ่มการชนกันของอนุภาค ทำให้สารละลายได้เร็วขึ้น (แต่ไม่ได้เพิ่มปริมาณการละลายสูงสุด)

4. ความเข้มข้นของสารละลาย
หน่วยความเข้มข้นที่นิยมใช้ในการระบุปริมาณตัวละลาย มีดังนี้:
• ร้อยละโดยมวล (w/w): บอกมวลตัวละลาย (กรัม) ในสารละลาย 100 กรัม นิยมใช้กับตัวละลายที่เป็นของแข็ง
• ร้อยละโดยปริมาตร (v/v): บอกปริมาตรตัวละลาย (cm³) ในสารละลาย 100 cm³ นิยมใช้กับสารละลายที่เป็นของเหลวหรือแก๊ส
• ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร (w/v): บอกมวลตัวละลาย (กรัม) ในสารละลาย 100 cm³ นิยมใช้เมื่อตัวละลายเป็นของแข็งในตัวทำละลายของเหลว
5. ตัวอย่างสารละลายในชีวิตประจำวัน
• น้ำส้มสายชู: กรดแอซีติกร้อยละ 4–18 โดยปริมาตร ในน้ำ
• แอลกอฮอล์ล้างแผล: เอทิลแอลกอฮอล์ร้อยละ 70 โดยปริมาตร
• น้ำเกลือ: โซเดียมคลอไรด์ร้อยละ 0.9 โดยมวลต่อปริมาตร (สำหรับล้างแผล)
• ทองเหลือง: โลหะผสมระหว่างทองแดงและสังกะสี
• น้ำอัดลม: แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ละลายในน้ำ