ศัตรูประชาชน (An Enemy of the People, 1882)

ศัตรูประชาชน (An Enemy of the People, 1882)
(ชุดรวมบทละครอิบเสน เล่ม 3/12)
เฮนริก อิบเสน (Henrik Ibsen) ประพันธ์
นพมาส แววหงส์ แปลและเรียบเรียง
.
การเปิดเผยความจริงที่ผลักผู้เปิดโปงไปเป็น ‘ศัตรูประชาชน’ -- อะไรจะร้ายแรงกว่ากันระหว่างเชื้อโรคในน้ำแร่ กับเชื้อโรคที่อยู่ในความคิดของผู้คนส่วนใหญ่!
.
หมอสต็อกมันน์เป็นคนต้นคิดให้พัฒนาเมืองเล็กๆ เป็นแหล่งรักษาสุขภาพจากน้ำแร่ พี่ชายของเขานำความคิดนี้ไปดำเนินการจนประสบความสำเร็จ มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาเป็นจำนวนมากในแต่ละปี แต่แล้วสต็อกมันน์ก็ค้นพบว่าน้ำแร่ของเมืองปนเปื้อนเชื้อโรคจากโรงงานฟอกหนังในท้องถิ่น เมื่อเขาเตรียมการจะเปิดโปงเรื่องนี้ต่อสาธารณชน กลับถูกต่อต้านอย่างหนัก ถึงขั้นเดินขบวนประท้วงขับไล่เขาและครอบครัวออกไปจากเมือง สต็อกมันน์มีสองทางเลือก หนึ่งคือย้ายไปสู่โลกใหม่-อเมริกา สองคือยืนหยัดต่อสู้กับเชื้อโรคอีกตัวที่เขาเพิ่งค้นพบ
.
บทละครเรื่องนี้มีต้นเค้ามาจากเหตุการณ์จริงสองเรื่อง หนึ่งคือนายแพทย์ชาวเยอรมันที่เปิดโปงเรื่องโรคระบาด เป็นเหตุให้กิจการท่องเที่ยวของเมืองนั้นพังพินาศ ชาวเมืองโกรธแค้นจนรวมตัวขับไล่เขาออกจากเมือง สองคือนักเคมีชาวนอร์เวย์ที่ถูกขัดขวางไม่ให้อ่านแถลงการณ์โจมตีคณะผู้บริหารของเมืองและถูกบีบบังคับให้ถอนตัวออกไป อิบเสนแสดงความเป็นกบฏหัวรุนแรงไว้ในบทละครเรื่องนี้ เขาเปิดโปงและประณามความไม่โปร่งใส ความหน้าไหว้หลังหลอกของคนในสังคมไว้อย่างเจ็บแสบ ไม่ว่าพวกอนุรักษนิยม เสรีนิยม หรือมัชฌิมนิยม หนักหนาที่สุดก็คือความโง่เง่าของ "เสียงส่วนใหญ่ที่ผนึกกำลังกันแน่น"