เมื่อไหร่จะจบ?

เราเข้าวัดเพื่อเรียนรู้ธรรมะ หรือเพื่อสะสมระดับของผู้ปฏิบัติธรรม?

เราฟังธรรมมานับครั้งไม่ถ้วน นั่งสมาธิมานับชั่วโมง เดินทางไปสำนักปฏิบัติธรรมหลายแห่ง แต่เคยหยุดถามตัวเองหรือไม่ว่า สิ่งที่เราเรียนรู้เปลี่ยนแปลงชีวิตเราจริง ๆ หรือเปล่า

หากการปฏิบัติธรรมเป็นเสมือนการเรียนรู้หลักสูตรหนึ่ง เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเราเข้าใจสิ่งที่เรียนแล้ว และหากการเดินทางนี้ไม่มีวันจบ เรากำลังเดินหน้า หรือเพียงเดินวนอยู่ที่เดิม?

"เมื่อไหร่จะจบ?" ไม่ใช่หนังสือที่เขียนขึ้นเพื่อปฏิเสธศรัทธา หรือตัดสินว่าแนวทางใดถูกหรือผิด แต่เป็นคำเชื้อเชิญให้เรากลับมาสำรวจตัวเอง ตั้งคำถามกับสิ่งที่คุ้นชิน และมองการแสวงหาความพ้นทุกข์ด้วยสายตาที่ซื่อตรงกว่าเดิม

เพราะบางที สิ่งสำคัญอาจไม่ใช่การไปให้ถึงระดับสูงสุด แต่คือการค้นพบว่า ตลอดเวลาที่ผ่านมา เรากำลังเรียนรู้อะไรกันแน่